قم، قلب جهان تشيع

به طور قطع مي‎توان گفت: شهر قم اولين مركز تشيع در ايران بوده است. چون سابقة تشيع آن به آخر قرن اوّل هجري باز مي‎گردد و تا آن موقع، ايران هنوز گرفتار كشمكش بين پذيرش اسلام و باقي ماندن بر دين اجدادي خود بودند. مردم قم بدون پروا مذهب خود را آشكار مي‎كردند و با خلفا در مي‎افتادند و والي غير شيعه را نمي‎پذيرفتند.
به طور كلي قم از همان آغاز اسلام مورد توجه ائمه اطهار ـ عليهم السّلام ـ بوده و در مورد اين شهر و فضايل آن از زبان علي ـ عليه السّلام ـ رواياتي وارد شده است و اين شهر به عنوان حرم و پناهگاه اهل بيت شمرده شده است. و با توجه به سير تاريخي اين شهر اين مطلب كاملاً ثابت مي‎شود چون قم اولين شهر در ايران است كه مذهب حق تشيع را مي‎پذيرد و تنها شهري است كه در آن از نام ابوبكر، عمر و عثمان خبري نيست و اين امر و نظائر آن باعث شد كه مورد اتهام قرار گيرند، قتل عام و شكنجه شوند، شهرشان ويران گردد، مورد طعن و ناسزا قرار گيرند، و هر نوع صدمه‎اي به آنان وارد آيد. ولي مردمان اين شهر چون كوه در راه ايمان و عقيده خود استوار ماندند و تمامي اين بلايا را به جان خريدند و از حمايت اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ دست برنداشتند.
به طور كلي هر علوي و شيعي مذهبي كه از دست حكام جبار عباسي مي‎گريخت اميدش شهر مقدس قم بود و بدانجا پناه مي‎برد و سخت مورد حمايت مردم قرار مي‎گرفتند، كه با ورود حضرت معصومه ـ سلام الله عليها ـ فرزند بلافصل امام موسي بن جعفر ـ عليه السّلام ـ به قم و دفن آن حضرت در آن شهر شهرت پيدا كرد.
در زبان ائمه اطهار ـ عليهم السّلام ـ بر شهر قم، آشيانه آل محمد و مأواي فاطميون، و جايگاه شيعيان ايشان، اطلاق شده است.[1] و در روايتي اهل قم انصار و ياوران اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ خوانده شده‎اند، شهري با اين صفات، طبيعي است كه در عصر عباسي كه اولاد علي ـ عليه السّلام ـ در شكنجه و فشار قرار مي‎گرفتند، يكي از پناه‎گاه‎هاي عمدة علويان واقع شود.
بعد از دفن حضرت معصومه ـ سلام الله عليها ـ توجه علويان و سادات نسبت به قم فزوني يافت و در فاصلة كوتاهي عدة بسياري از فرزندان امامان از اطراف به قم رو آوردند و به تدريج يكي از مراكز عمدة سادات قرار گرفت و امروز شايد بتوان گفت كه از نظر كثرت سادات شهري كم نظير است.[2] و اين كثرت باعث شده بود كه در شهر قم هم تشكيلاتي بنام «نقابت» عهده‎دار امور سادات بشود.
پس از آنچه گفته شد به خوبي روشن مي‎شود كه شهر قم از همان سده‎هاي اوليه اسلام اميد و پناه‎گاه شيعيان و آل علي ـ عليه السّلام ـ بوده و قلب جهان تشيع در قم مي‎تپيد و علوم مختلف اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ در آن شهر تدريس و تبليغ مي‎شد.
امروز هم شهر مقدس قم بسان ستاره‎اي درخشان در آسمان تشيع مي‎درخشد و در هيچ جاي دنيا شهري به اين ويژگي وجود ندارد. وجود باثمر هزاران عالم و دانشمند تراز اوّل شيعي، حوزة عظيم، گسترده و پربار براي بسط، و گسترش علوم مختلف شيعي، توجه هر ساله ميليون‎ها عاشق اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ از اقصي نقاط جهان به اين شهر، برگزاري مراسم مذهبي ناب شيعي، اين شهر را به قلب تپندة جهان تشيع در دنيا تبديل كرده است.
مختار اصلاني